Wydawnictwo
Kliknij, aby przejść do Wydawnictwa

Oddaleniec. Poezja Bolesława Leśmiana wobec romantyzmu polskiego

Piotr Szwed

ŚLĄSK SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ WYDAWNICTWO NAUKOWE, 2014
Stron: 296
Dział:
ISBN: 9788371647857
 
 
 

 

Gdy uważany przez autora „Łąki” za „zimnego parnasistę” Antoni Słonimski pisał: „zrzucam z ramion płaszcz Konrada”, Leśmian swoją poezją „zrzucał” z Konrada, a wraz z nim z całego romantyzmu polskiego – płaszcz jednoznacznych, patriotycznych interpretacji, odnajdywał pod tym płaszczem tajemniczego, dziwnego, nieznanego człowieka i czynił bohaterem swojej poezji.  Najważniejszą tezę mojej pracy można określić w następujący sposób: przedstawiania świata „w ruchu”, jako nieustannego procesu przekształceń, w którym człowiek także jest ciągłym procesem, ludzką „dziejbą”, nauczyli Leśmiana romantycy. To lektura Sonetów krymskich Mickiewicza oraz Beniowskiego Juliusza Słowackiego była jedną z głównych inspiracji do stworzenia „dynamicznej” koncepcji podmiotowości, której naczelną zasadą istnienia stała się, zbudowana w oparciu o ironię romantyczną, dialektyka „samostworzenia” i „samozniszczenia”. To m.in. romantykom Leśmian zawdzięcza umiejętność pisania pomiędzy wiarą a niewiarą, aprobatą i zaprzeczeniem, afirmacją i negacją, to w bohaterach romantycznych, co szczególnie widać na przykładzie Mickiewiczowskiego Konrada, Leśmian dostrzegł ludzi niejednoznacznych, tajemniczych, a przede wszystkim wciąż niedokończonych, nieukształtowanych, niedookreślonych, pięknych w swej niedojrzałości. To wreszcie romantyczna wizja natury – pojmowanej jako „życie samo”, tożsame „z niszczeniem, a nawet samozniszczeniem”, stała się w twórczości autora Piły źródłem niepokojących pytań związanych z perspektywą świata „odczarowanego”, pozbawionego celu i sensu.Zadaniem, jakie sobie wyznaczyłem, nie było omówienie wszystkich związków łączących lirykę autora Łąki z romantyzmem, lecz przedstawienie wpływu najważniejszych poetów tej formacji kulturowej na ukształtowanie się podstaw Leśmianowskiego „dynamicznego” światopoglądu. Z tego względu moja praca koncentruje się na związkach poezji autora Napoju cienistego z twórczością Adama Mickiewicza i Juliusza Słowackiego. To właśnie ci dwaj autorzy w największym stopniu wpłynęli na Leśmiana jako na artystę, który dialektykę samostworzenia i samozniszczenia uczynił jedną z głównych zasad swojej poezji.  Ze wstępu SPIS TREŚCI

WstępWykaz skrótów Twórczość Bolesława Leśmiana wobec tradycji polskiego romantyzmu – historia interpretacji„Znikomek” – Młoda Polska i dwudziestolecie międzywojenne„Pośmiertny triumf” kontynuatora romantyzmu„Jeżeli warto jeszcze zajmować się tą kwestią…”Leśmian nowoczesny, więc nieromantyczny? Oddaleńcy, czyli narodziny PoetyBergson i „suchego przestwór oceanu”„Niewierność sobie”„Mistrze zgrzytów i chrzęstów, z których pieśń się czyni” „Skąd oni rodem? Z czyjego kochania?”„Religia miłości” à rebours„Nie wiem, co się dzieje z tą miłością naszą” Wielkie Improwizacje Leśmiana„Pieśni ma, tyś jest gwiazdą za granicą świata”!„Lecz jestem człowiek, i tam, na ziemi me ciało”„Śmiało, śmiało! tę iskrę rozniećmy, rozpalmy”„Jeślim nie zgadł, odpowiedz”„Czym śpiewak” dla poety? Z księgi romantycznych przeczućNiepokojące spojrzenia „kwiatów widzących”„Jakby martwą naturą otoczony” „Mój brat Srebroń”, czyli Juliusz Słowacki„Po tych marzeniach straszne jest ocknienie”„Na księżyc wróćmy, bo mi smutno”„Strzępy srebrnej ciszy” ZakończenieBibliografiaIndeks nazwisk