Wydawnictwo
Kliknij, aby przejść do Wydawnictwa

Polskę widzieli... Album fotografii z okresu powstań i plebiscytu na Górnym Śląsku ze zbiorów Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu

oprac. Maciej Droń, oprac. Przemysław Jagieła, oprac. Joanna Lusek

Muzeum Górnośląskie w Bytomiu, 2019
Stron: 244
Dział:
ISBN: 9788365786364

 

Przedstawiamy album „Polskę widzieli… Album fotografii z okresu powstań i plebiscytu na Górnym Śląsku ze zbiorów Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu„ w opracowaniu Macieja Dronia, Przemysława Jagieły i Joanny Lusek.


Koniec Wielkiej Wojny w 1918 r. stanowił niewątpliwie istotną datę zarówno w historii Europy, jak również w historii Górnego Śląska. I wojna, i wydarzenia kolejnych czterech lat, będące jej bezpośrednią konsekwencją, zapisały się głęboko w pamięci indywidualnej i zbiorowej Górnoślązaków.

Dramat wojny nie kończył bynajmniej sporów o ten teren. Na fali rewolucyjnego wrzenia w Rzeszy oraz częściowego rozpadu administracji niemieckiej, począwszy od listopada 1918 r., polski ruch narodowy zaczął coraz śmielej i radykalniej manifestować swoje związki z Polską. Powojenny chaos potęgowały liczne strajki w zakładach przemysłowych. O dalszych losach Górnego Śląska, rozumianych w kontekście przynależności państwowej, zdecydowały trzy powstania śląskie 1919–1920–1921 oraz plebiscyt, podczas którego Górnoślązacy mieli rozstrzygnąć, czy trwać nadal w strukturach państwa niemieckiego czy znaleźć się w granicach odradzającego się po latach niebytu państwa polskiego.

Wydarzenia owych pamiętnych dni czasu niepokojów i przełomu na Górnym Śląsku odnotowano w niniejszym albumie przez pryzmat zachowanych obrazów. Przedstawia je około 200 fotografii, które podzielono tematycznie na sześć części: „Polska Organizacja Wojskowa Górnego Śląska”, „Na pierwszej linii 1919–1920–1921”, „Po drugiej stronie barykady”, „Polski Komisariat Plebiscytowy i plebiscyt”, „Bilans strat i zysków” oraz „Pamięć o powstaniach”. Poza nielicznymi wyjątkami fotografie pochodzą z dwóch kolekcji, znajdujących się w zbiorach Działu Historii Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu. Pierwsza z nich stanowi spuściznę po mjr. Janie Ludydze-Laskowskim, zastępcy naczelnego dowódcy sił powstańczych w 1921 roku i jednym z pierwszych dziejopisów powstań śląskich. Druga z kolekcji została wytworzona w Muzeum Śląskim w Katowicach w latach 30. ubiegłego wieku, w ramach przygotowań do wystawy, zorganizowanej w 15. rocznicę wybuchu trzeciego powstania śląskiego. Powstała ona drogą wypożyczania odbitek lub klisz od osób prywatnych – najczęściej byłych powstańców – i wykonywania reprodukcji, których przygotowanie zlecano profesjonalnym zakładom fotograficznym w Katowicach i Krakowie.